นิทานเรื่องสั้น ของท่านพุทธทาส เรื่องเจ้าของเรือ ถ้าใครไม่เป็นเจ้าของสิ่งใด กลับจะได้กิน "ไข่แดง"ของสิ่งนั้น (เหมือน คนที่มาพลอย นั่งเรือเล่นกับพ่อ) ส่วนใครที่เป็นเจ้าของสิ่งใดเขาจะกินได้เพียง "ไข่ขาว"ของสิ่งนั้น

" พ่อจ๋า พ่อว่า พ่อเป็นเจ้าของเรือ แต่พ่อต้องล้างเรือ เช็ดถูเรือต้องชะโลมน้ำมันให้มันบ่อยๆ พ่อต้องเก็บรักษา แจวพาย และ เครื่องใช้ในเรือทุกๆ อย่าง แล้วพ่อก็แจวเมื่อพาพวกเราไปนั่งเรือเล่น พร้อมกับเพื่อนบ้านของเราทุกคน พ่อเหนื่อยเกือบตายทีพวกนั้นทำไมนั่งสบาย ไม่ช่วยพ่อแจวไม่ช่วยพ่อเช็ดล้างเรือบ้างเล่าพ่อจ๋า?"

หนูจ้อย ถามพ่อ ทำตาแดงๆ
"ก็พ่อเป็น เจ้าของเรือ นี่ลูกเอ๋ย"
"ใครเป็นเจ้าของอะไร ก็ต้องเหนื่อยเกือบตาย ใครไม่เป็นเจ้าของก็สบาย พ่อเห็นว่า มันจะยุติธรรมหรือ?"
"ธรรมเนียม มันเป็นอย่างนั้นเอง ใครเป็นเจ้าของ ก็ต้องทนเหนื่อย ทนหนักใจ"
" แล้วพ่อจะขืน เป็นเจ้าของเรือ ไปทำไม ให้เขาเสีย แล้วขอนั่งกะเขา เป็นครั้งคราว เหมือนที่เขานั่งเรือเรา อย่างสนุกสนาน มิดีกว่าหรือ?"
"ก็ พ่อ อยากจะเป็น เจ้าของเรือสักลำหนึ่ง นี่ลูกเอ๋ย"
"ขออย่าให้ฉันต้องเป็นเจ้าของเรือร่วมกับพ่อ ฉันจะไม่ยอมเป็นเจ้าของอะไรๆเลย แม้แต่ตัวของฉันเอง!"
"แล้วลูก จะอยู่ได้อย่างไร?"
"อยู่อย่าง ไม่ต้อง ทนเหนื่อย เหมือนพ่อ และตรงกันข้าม จากพ่อ ทุกประการ!"

ดังนั้น หนูจ้อยจึงกลายเป็น เณรจ้อยไป เพราะเขา ไม่อยากเป็นเจ้าของสิ่งใด แต่อยากเป็นอยู่ชนิดที่เขาเห็นว่า ตรงกันข้ามจากพ่อทุกประการ

นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า:

ถ้าใครไม่เป็นเจ้าของสิ่งใด กลับจะได้กิน "ไข่แดง" ของสิ่งนั้น (เหมือน คนที่มาพลอย นั่งเรือเล่น กับพ่อ) ส่วนใครที่เป็นเจ้าของสิ่งใดเขาจะกินได้เพียง "ไข่ขาว" ของสิ่งนั้น ซึ่งบางทีถึงกับอาจจะต้อง กินเปลือกไข่ หรือ มูลโสโครก ที่ติดอยู่กับเปลือกไข่ เข้าไปด้วยกัน ดังนี้แล้วใครจะอยู่ในสภาพที่น่าสงสาร กว่าใคร ในระหว่าง พ่อ-ลูก สองคนนี้ เพื่อตอบปัญหาเกี่ยวกับตัวเราโดยตรงสืบไป

นิทานสอนใจ นิทานเรื่องสั้น คัดจากหนังสือ นิทานเซ็น มหรสพทางวิญญาณเพื่อจริยธรรม เล่าโดย.. ท่านพุทธทาสภิกขุ แห่งสวนโมกขพลาราม ณ หอประชุมคุรุสภา พุทธศักราช ๒๕๐๕ พิมพ์โดย ธรรมสภา