พระบูชาหลวงพ่อโสธรปี 2497 วัตถุมงคลของหลวงพ่อโสธร วัดโสธรวรารามวรวิหาร จังหวัดฉะเชิงเทรา ไม่ว่าจะเป็นรุ่นใดแบบใดก็ตาม ล้วนแต่ทรงไว้ซึ่งพุทธคุณปรากฏแก่ผู้สักการบูชาและตั้งมั่นในความดีมี ศีลธรรม สำหรับ "พระบูชาหลวงพ่อโสธร ปี 2497" ที่จะกล่าวถึงนี้ นับเป็นพระบูชารุ่นแรก และเป็นรุ่นที่มีความงดงามยิ่ง เป็นที่นิยมสะสมอย่างสูงในแวดวงนักนิยมสะสมพระบูชา แต่จำนวนการสร้างค่อนข้างน้อย สนน ราคา ณ ปัจจุบันสูงลิ่วทีเดียว

พระบูชาหลวงพ่อโสธร ปี 2497 จัดสร้างโดยพระราชเขมากร (ก่อ เขมทัสสี) เจ้าอาวาสวัดโสธรฯ ในขณะนั้น เพื่อจัดหาทุนทรัพย์มาสร้างพระอุโบสถและปรับปรุงเสนาสนะภายในวัด ในการนี้ได้มีการจัดสร้างวัตถุมงคลอื่นๆ ด้วย รวมทั้งเครื่องรางของขลัง มีการจัดพิธีมหาพุทธาภิเษกที่ยิ่งใหญ่โดยอาราธนาพระเกจิคณาจารย์ที่มีชื่อ เสียงมากมาย เข้าร่วมพิธีนั่งปรกอธิษฐานจิตภายในพระอุโบสถหลวงพ่อพุทธโสธรนานถึง 7 วัน 7 คืน เริ่มตั้งแต่วันขึ้น 8 ค่ำ เดือน 12 อันถือเป็นประเพณีสืบต่อมาว่า ถ้าจะจัดสร้างวัตถุมงคลหลวงพ่อพุทธโสธรจะต้องจัดพิธีพุทธาภิเษกภายในพระ อุโบสถ ต่อหน้าองค์พระพุทธโสธรก่อนงานประจำปีกลางเดือน 12 พระอุโบสถหลังนี้ ในปี พ.ศ.2535 ได้รื้อถอนหมดและสร้างพระอุโบสถใหม่ซึ่งใหญ่โตและสวยงามมากขึ้นแทน ปัจจุบันแล้วเสร็จและเปิดให้ประชาชนเข้าชมและนมัสการพระพุทธโสธรตามวันเวลา ที่ทางวัดกำหนด

พระบูชาหลวงพ่อโสธร ปี 2497 เป็นพระพุทธรูปพุทธศิลปะสมัยล้านนา-ล้านช้าง พระเนตรทรายเหมือนองค์จริง เนื้อมวลสารเป็นเนื้อทองเหลืองผสมที่งดงามมาก มีขนาดหน้าตักกว้าง 5 นิ้ว เพียงขนาดเดียว ด้านหน้า องค์พระประทับนั่งขัดสมาธิราบ พระหัตถ์ขวาทับพระหัตถ์ซ้าย พระบาทขวาทับพระบาทซ้าย เหนืออาสนะฐานสิงห์ 3 ชั้น ชั้นล่างสุดชั้นที่ 4 เป็นฐานเขียง ตรงกลางฐานเป็นผ้าทิพย์พื้นเรียบปลายโค้ง ห้อยยาวจากฐานชั้นที่ 1 จดฐานชั้นที่ 4 บนผ้าทิพย์เขียนอักษรไทยว่า "หลวงพ่อโสธร" ด้านหลัง ตรงกลางฐานทำเป็นพื้นเรียบ มีเหรียญกลมหล่อด้วยทองเหลืองขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 1 นิ้ว ปะติดโดยใช้ตะกั่วบัดกรี ตรงกลางเหรียญเป็นรูปองค์พระพุทธโสธรประทับนั่งแสดงปางสมาธิเหนืออาสนะ มีซุ้มประภามณฑล โดยรอบประดับด้วยลายกระหนกโค้งไปจรดซุ้มประภามณฑล ใต้องค์พระมีอักษรไทยว่า "วัดโสธร ฉะเชิงเทรา" ใต้เหรียญระบุปีที่สร้าง "พ.ศ.๒๔๙๗" เรียงในแนวเส้นตรง ล่างลงมาตอกเป็น "โค้ด" หมายเลขขององค์พระด้วยเลขอารบิก 4 ตัว ใต้ฐานขององค์พระจะมีขนาดหนาและมีดินใต้ฐานเหมือนสมัยรัตนโกสินทร์

ตามพุทธลักษณะแล้วสามารถแบ่งแยกพิมพ์ได้เป็น 2 พิมพ์ คือ พิมพ์พระพักตร์ใหญ่และพิมพ์พระพักตร์เล็ก ซึ่งสันนิษฐานว่า "พิมพ์พระพักตร์ใหญ่" เป็นพิมพ์สภาพเดิม ซึ่งเมื่อหล่อออกมาแล้วพระพักตร์ดูใหญ่ไม่สวยงาม จึงให้ช่างตกแต่งใหม่ให้สวยงามคมชัดยิ่งขึ้น พระพักตร์เล็กลง พิมพ์แต่งใหม่นี้ จึงเป็นอีกหนึ่งพิมพ์คือ "พิมพ์พระพักตร์เล็ก"

ในการจัดสร้างครั้งนี้ ทางวัดโสธรฯ จัดสร้างเพียง 1,000 องค์ สั่งจองในขณะนั้นราคาองค์ละ 350 บาท เฉพาะยอดสั่งจองก็มากกว่าจำนวนจัดสร้างแล้ว จึงมีโรงพิมพ์เอกชนชื่อ "โรงพิมพ์ปทุมผล" เข้ามาดำเนินการจัดสร้างเพิ่มเติมขึ้นอีกประมาณ 6,000 องค์ เพื่อถวายแก่ทางวัด และนำเข้าพิธีมหาพุทธาภิเษกพร้อมกัน เมื่อเปรียบเทียบพุทธลักษณะขององค์พระแล้วมีความงดงามไม่เท่าของที่ทางวัดโสธรฯ จัดสร้าง โดยใช้หลักการสังเกตได้ที่ขนาดขององค์พระของทางวัดจะใหญ่กว่า ขอบฐานใต้องค์พระของทางวัดจะหนากว่า เหรียญกลมที่ติดด้านหลังทางวัดใช้ตะกั่วบัดกรี แต่ทางโรงพิมพ์ปทุมผลจะทำแบบหล่อกับองค์พระออกมา ทำให้ขาดความสวยงาม ปี พ.ศ.ที่สร้างคือ "๒๔๙๗" ทางวัดจะเป็นแนวนอน แต่ของโรงพิมพ์ปทุมผลจะโค้งตามเหรียญ และเลข "โค้ด" ของทางวัดจะมีขนาดเล็กกว่าเล็กน้อย หลักการสังเกตความแตกต่างนี้ต้องจดจำให้มั่น เพราะนับเป็นจุดสำคัญในการตัดสินใจเช่าหา พระบูชาหลวงพ่อโสธร ปี 2497 ที่จัดสร้างโดยวัดโสธรฯ และโรงพิมพ์ปทุมผล เนื่องจากสนนราคาจะแตกต่างกันครับผม ประวัติหลวงพ่อโสธร วัดโสธรวรารามวรวิหาร

คอลัมน์พันธุ์แท้พระเครื่อง
โดย ราม วัชรประดิษฐ์ที่มา ข่าวสด